“Oordeel, hel en verdoemenis.”
Wat doet zo’n titel met je? Voel je de zwaarte direct binnenkomen? Of triggert het je juist om verder te lezen? Misschien haak je er juist direct op af?

Wat het ook bij je oproept, de gedachte achter deze woorden doet veel met mij.

Onlangs hoorde ik een spreker het verhaal van Jona aanhalen. Je kent het wel: Jona is ongehoorzaam en belandt als gevolg daarvan in de buik van een grote vis. “Pas op,” waarschuwde de spreker met een knipoog, “als je niet doet wat God zegt, ZIT je drie dagen vast!”

De zaal lachte en er volgde zelfs een applausje.
Maar bij mij kromp mijn maag ineen. Wat een druk, wat een beeld van God.

God is geen algoritme

Wat me zo raakte in dit voorval? Dat het verhaal van Jona werd gebruikt als een algemene wetmatigheid. Alsof God een soort algoritme is: als jij A doet (ongehoorzaamheid), dan doet God altijd B (straf).

Als ik de Bijbel lees, zie ik echter iets heel anders.
Ik zie een God die telkens opnieuw handelt op een manier die past bij de persoon of het volk dat Hij ontmoet. Een God die afstemt op wat iemand nodig heeft om te groeien, te herstellen of tot inzicht te komen.

De spiegel in de vis

Laten we eerlijk kijken naar Jona.
Zat hij in die vis omdat hij simpelweg “straf” verdiende?

Als we naar zijn hart kijken, zien we een man die worstelde met de rechtvaardigheid van God. Jona wist donders goed dat God ook genadig is. Hij was juist bang dat God dat gemene volk in Ninevé te makkelijk zou vergeven.
Jona wilde harde consequenties, geen genade.

Die drie dagen in de vis waren geen celstraf, maar een moment van reflectie.
God gaf Jona de tijd om zijn eigen hart en vooroordelen onder de loep te nemen.
Pas toen was Jona klaar om zijn taak uit te voeren met een (iets) gezonder hart.

Een spiegel die we allemaal wel eens nodig hebben. Maar zo’n spiegel werkt bij jou anders dan bij mij.

Maatwerk in de modder

Het mooiste detail?
De inwoners van Ninevé aanbaden een visgod.

Stel je voor hoe Jona het strand op werd gespuugd: een man die letterlijk uit een vis komt, waarschijnlijk met zeewier nog in zijn haar.

God gebruikte Jona’s omweg en zijn ongehoorzaamheid om op een bizarre manier aan te sluiten bij de leefwereld van de mensen in Ninevé. Dat is geen algemene wetmatigheid, dat is goddelijk maatwerk.

De weg die God met Jona gaat, is niet mijn weg en niet jouw weg.

Laat God God zijn

Soms gebruiken we bijbelverhalen als stokken om mensen mee te motiveren, of om er mee te slaan. We maken er regels van die druk, verwachtingen of zelfs angst zaaien.

Daarmee gaan we volledig voorbij aan de grootsheid van God.

Mijn persoonlijke ervaringen met God zijn prachtig, maar ik merk vaak dat Hij bij anderen heel anders te werk gaat. Even bijzonder, maar totaal verschillend.

Laten we stoppen met het opleggen van universele “scripts” aan elkaars geloofsleven.

Laat  God God zijn in ieders persoonlijk leven: altijd liefdevol, altijd rechtvaardig, maar bovenal afgestemd op de persoon.