De macht van het negatief denken.

Op een doordeweekse dag stuurt mijn dochter me een aantal berichtjes vanuit school. Ze worstelt met een keuze die ze moet maken en eindigt haar overpeinzingen met: “Wat ik ook beslis, ik zal sowieso een teleurstelling zijn.”  

Die woorden raken me diep. Hoe kan mijn prachtige, getalenteerde dochter dit denken? In mijn ogen zal ze nooit een teleurstelling zijn. Ik kan nauwelijks bevatten dat zij tot deze conclusie komt. Binnen enkele seconden besluit ik haar te bellen en vraag haar om samen met een leerkracht te praten. Diezelfde avond zitten we aan tafel: mijn dochter, de leerkracht en ik. Vanbinnen ontwaakt een leeuw in mij. Ik zal deze gedachte eens recht in de ogen kijken en het tegendeel bewijzen! Er is niet veel tijd; ik moet haar laten zien dat ze geen teleurstelling is én haar helpen een goede keuze te maken. Emoties razen door me heen terwijl ik haar aankijk. 

Met duidelijke, maar liefdevolle woorden leg ik haar uit dat als ze vanuit deze negatieve gedachte een beslissing neemt, de druk alleen maar groter wordt. Dan zal het haast onmogelijk zijn om tevreden te zijn met de uitkomst. Samen met de leerkracht nemen we haar verwachtingen onder de loep: zijn ze realistisch? Waar kunnen we ze aanpassen?

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand.

Thuis, later die avond, blijf ik nadenken. Die ochtend was ik zelf nog erg streng en negatief over mezelf geweest. Waarom kan ik niet zo voor mezelf opkomen als ik dat voor mijn dochter doe? Het is lastig om door een andere bril naar mezelf te kijken. En toch is dat wat ik van mijn dochter verlang: dat ze zichzelf kan zien zoals ik haar zie.

Ik zie een moedige, jonge vrouw die geen enkele uitdaging uit de weg gaat. Een loyale vriendin, trouw aan haar geloof. Een creatieve meid met een toekomst vol mogelijkheden. Maar zij ziet dat niet zo. En ik weet dat ik haar gedachten niet kan sturen. Ik kan haar alleen de ruimte geven om zelf te groeien.

En toch… betrap ik mezelf er vaak op dat ik ook twijfels heb als mensen iets positiefs over mij zeggen. Hoe zou God naar mij kijken? Kan ik anders naar mezelf kijken? Ik merk dat ik complimenten vaak meteen nuanceer of ze wegwuif. Waarom geef ik het negatieve meer gewicht dan de waarheid? Of ben ik stiekem bang voor die waarheid? Wat kan die waarheid met mij doen?
.

De kracht van een kritische stem.

In de hulpverlening wordt die innerlijke stem wel eens de ‘kritische stem’ genoemd. Een stem die ons moet helpen gevaren te zien en goede keuzes te maken. Een soort coach die ons bewust maakt van onze sterktes en zwaktes, en ons helpt om de juiste weg te vinden. Maar er is een belangrijk verschil: een gezonde kritische stem moedigt aan en bouwt op. Het is een helpende gedachte. Ze helpt ons uit onze comfortzone te stappen op een gezonde, evenwichtige manier. 

Hoe zit dat bij jou? Is jouw kritische stem een verlammende gedachte die je tegenhoudt en het moeilijk maakt om kansen te zien? Of is het een stem die je helpt te groeien en je aanmoedigt om verder te gaan?

We kennen allemaal de tekst: “Verder, broeders, al wat waar is, al wat eerbaar is, al wat rechtvaardig is, al wat rein is, al wat lieflijk is, al wat welriekend is, als er enige deugd is en als er iets prijzenswaardigs is, bedenk dat” (Fil 4:8). Onze hemelse Vader wil dat we ons richten op het goede, het rechtvaardige, het reine… dat we geloven in het beste van onszelf en van elkaar.

Dus, stel jezelf de vraag: als jij naar jezelf kijkt, waar richt je je op? Kun je proberen die kritische stem te verzachten en ruimte te maken voor woorden van aanmoediging en hoop? Je verdient het om jezelf door een liefdevolle, mildere lens te zien. Gods kracht om te groeien en te bloeien zit al in jou. Misschien is het tijd om die waarheid te omarmen en met vertrouwen je volgende stap te zetten?